İKİNCİL ELEMENTLERİN (KALSİYUM, MAGNEZYUM, KÜKÜRT) BİTKİ GELİŞİMİ ÜZERİNE ETKİLERİ

Makro elementlerden sonra ikincil elementlerin de bitki gelişimi üzerine etkisini inceleyelim...


KALSİYUM 

Kalsiyumun  bitkilerde taşınması pasif olarak gerçekleşir ve enerji gerektirmez. Ksilem yani odun borularıyla suyla birlikte taşınır. Doğrudan terleme hızıyla orantılıdır. Bundan dolayı, yüksek nem, soğuk ve düşük terleme hızı kalsiyum eksikliğine sebep olabilir. Tuzluluğun artması da suyun taşınmasını azaltacağından, kalsiyum eksikliğine sebep olabilir.
Kalsiyum eksikliği ilk önce genç yapraklar ve meyvelerde kendini gösterir çünkü buralarda terleme hızı çok düşüktür.

Öncelikle bitkiler için kalsiyum neden bu kadar önemlidir?

Çünkü Kalsiyum;

• Diğer elementlerle birlikte metabolik proseslere katılır
• Enzimatik ve hormanal proseslere katılır
• Hücre duvarı kalınlığı ve dayanıklılığını artırır
• Isı stresine karşılık bitkiyi korur
• Protein oluşumunda rol oynayan nitratların indirgenmesini sağlar
• Hücre duvarı dayanıklılığını arttırararak bitkiyi hastalıklara karşı korur
• Yüksek kalite meyve veriminde hayati rol oynar

Bitkide Kalsiyum Eksikliğine Nasıl Meydana Gelir ?

•  Ya topraktaki düşük kalsiyum nedeniyle ya da su stresine bağlı olarak terleme hızının düşmesiyle kalsiyumun yeterli miktarda taşınamamasıyla meydana gelir 
• Yani bitkinizin üzerinde kalsiyum eksikliği görmenizdeki tek neden topraktaki kalsiyum eksikliği olmayabilir
• Örneğin seradaki çok yüksek nem oranı terleme hızını tamamen düşürmüş ve kalsiyumun taşınamamasına sebep olmuş olabilir

Kalsiyum Eksikliğinde;

• Genç yapraklarda kıvrılma ve deformasyon oluşur
• Yaprak uçlarında yanma görülür
• Düşük gelişme olur
• Meyvede hasar meydana gelir

Yukarıdaki resimlerde domates bitkilerin  yaprak ve meyvelerinde kalsiyum eksikliğinin etkileri görülmektedir.


Kalsiyum Fazlalığında;

• Demir manganez ve bor gibi mikro elementlerin emilimini azalır ve bu elementlerin eksikliklerinin yol açtığı semptomlar ortaya çıkar

MAGNEZYUM

Öncelikle bitkiler için magnezyum neden bu kadar önemlidir?

Çünkü Magnezyum;

• Klorofil atomunun merkezinde bulunur
• Klorofilin güneş enerjisini tutmasına imkan tanır ve fotosentez için gereklidir
• Yaprakların yeşil rengini alması için gereklidir
• Karbonhidrat metabolizmasında ve hücre membran stabilizasyonunda kullanılır

Magnezyum Eksikliğinde;

• İlk önce yaşlı yapraklarda klorofil eksikliği görülür ve daha sonra genç yapraklara doğru ilerler
• Yaprak damarları aralarında sararmalar görülür
• Fotosentetik ve enzimatik aktivitelerde düşüş görülür
• Uzun süren magnezyum eksikliklerinde yaşlı yapraklarda nekroz ve dökülmeler görülür
• Küçük ve odunsu meyve oluşur

Yukarıdaki bitkilerde, magnezyum eksikliğinin etkileri görülmektedir

Magnezyum Fazlalığında;

• Biraz fazla olması sorun yaratmaz  ancak aşırı yüksek olursa kalsiyumun taşınmasını inhibe eder ve aşırı tuzlu ortamdaymış gibi gelişim olmasına sebep olur, çok koyu renkli vegatatif gelişim ve kavruk büyüme görülür

KÜKÜRT

Öncelikle bitkiler için kükürt neden bu kadar önemlidir?

Çünkü Kükürt;

• Bazı aminoasitlerin ve koenzimlerin yapısında bulunur
• Protein sentezinde rol oynar

Kükürt Eksikliğinde;

• Azot eksikliğine benzer belirtiler meydana gelir, ancak kükürt eksikliğinde hassas olan genç yapraklardır
• Yapraklar açık yeşil ya da uçuk sarı renkte olur

Yukarıdaki resimde sağlıklı bir bitkinin yanına kükürt eksikliği görülen bir bitki yerleştirilmiştir.

Kükürt  Fazlalığında;

• Yapraklar beyazımsı yeşil renk alır
• Yaşlı yapraklarda kırmızı mor benekler oluşur

TOPRAKSIZ TARIM DOMATES ÜRETİMİNDE KULLANDIĞIM FORMULASYONLAR (HYDROPONIC TOMATO PRODUCTION NUTRIENT SOLUTION RECIPE)

Bu yazımda daha önce sizlerle paylaşmış olduğum,"Serada Küçük Ölçekli  Toprakraksız tarım Domates Üretimi" çalışmamda kullanmış olduğum, çözelti formulasyonu hakkında bilgi vermek istiyorum.

Çalışmalarımda pek çok kaynaktan faydalanmış olsamda temel kaynağımı oluşturan "Hoagland's solution" ve "Arizona üniversitesinin" bu alanda oldukça açıklayıcı ve detaylı olan çalışması benim için temel oluşturdu. 

Fidelerin seradaki yerlerine dikiminden, domateslerin  ilk meyveyi vermesine kadar vegatatif büyüme evresini destekleyen, 1. formulasyonu, meyve görüldükten sonra ise meyve oluşumunu destekleyen, 2. formulasyonu kullandım.

Kovalardaki çözelti hacmi azaldıkça, ilk iki seferinde daha önceden hazırlamış olduğum stok çözeltisinden takviye yaptım, daha sonrasında ise kovalardaki çözeltiyi tamamen değiştirerek, eksilen kısmı yenilemiş oldum. Daha tutarlı sonuç almak istediğinizde ise, elementlerin miktarlarını teker teker belirlemek, çok yüksek maliyetli laboratuvar gerektirse de, daha basit bir yöntem olan, elektrik iletkenliği takibi ile çalışabilirsiniz. 

Bu yöntemi kullanmak isterseniz;ilk başta çözelti hazırlamakta kullandığınız suyun iletkenliği ve hazırladığınız,  bitki besini çözeltinizin iletkenliğini ölçersiniz. Zamanla bitki tarafından kullanılan kimyasallar çözeltiden eksildikçe, besin çözeltinizin iletkenliği de azalacaktır. Birebir matematiksel sonuçlar vermese de bu yöntem, çalışmalarınızda sizi bir adım öteye taşıyacaktır.

Çözeltiyi hazırladığınız suyun sertliğinin yüksek olmamasına dikkat edin. Çünkü yüksek sertlikli sular, kimyasallarınızın çözünürlüğünü azaltıp, çalışmalarınızı riske atabilir.

Benim çalışmalarımda kullandığım formulasyonlar şu şekildedir;

1. FORMULASYON (Son Hacim 1000 LT Olacak Şekilde)

500 gr magnezyum sülfat (MgSO4.7H2O

228,3 gr mono amonyum fosfat (NH4H2PO4)

400 gr potasyum nitrat (KNO3)

100 gr potasyum sülfat (K2SO4)

500 gr kalsiyum nitrat (Ca(NO3)2.4H2O)

1 lt şelatlanmış demir çözeltisi(içerisinde 4 gr demir sülfat içeren)

0,38 gr asit borik (H3BO3)

0,77 gr manganez sülfat (MnSO4.4H2O)

0,22 gr çinko sülfat(ZnSO4.7H2O)

0,08 gr bakır sülfat (CuSO4.5H20)

0,02 gr amonyum molibdat ((NH4)6.Mo7o24.4H20)

2. FORMULASYON (Son Hacim 1000 LT Olacak Şekilde)

500 gr magnezyum sülfat (MgSO4.7H2O

228,3 gr mono amanyum fosfat (NH4H2PO4)

400 gr potasyum nitrat (KNO3)

100 gr potasyum sülfat (K2SO4)

680 gr kalsiyum nitrat (Ca(NO3)2.4H2O)

1 lt şelatlanmış demir çözeltisi(içerisinde 4 gr demir sülfat içeren)

0,38 gr asit borik (H3BO3)

0,77 gr manganez sülfat (MnSO4.4H2O)

0,22 gr çinko sülfat(ZnSO4.7H2O)

0,08 gr bakır sülfat (CuSO4.5H20)

0,02 gr amonyum molibdat ((NH4)6.Mo7o24.4H20)

ŞELATLANMIŞ DEMİR ÇÖZELTİSİNİN HAZIRLANIŞI;

Demir elementini çözünebilir olarak ancak şelatlayarak kullanabiliriz. Bunun nedeni; eğer demir sülfatı direkt olarak suda çözerek kullanmaya çalışırsanız, demir elementinin büyük kısmı oksit oluşturur, bu da demirin, suda çözünürlüğünün çok az olması, bitkinin bunu kullanamaması demektir. Bunun için demirin suda çözünür formu olan şelat hazırlamalıyız. Onu da şu şekilde hazırlıyoruz,

ŞELATLANMIŞ DEMİR ÇÖZELTİSİ (Son Hacim 1 LT Olacak Şekilde)

4 gr demir sülfat (FeSO4.7H20)

8 gr Triplex III NaEDTA

• 500 ml saf suda 4 gr demir sülfatı çözüyoruz.

• 500 ml saf suda 8 gr triplex III EDTA'yı çözerek kaynatıyoruz.

• Sıcak EDTA çözeltisini demir sülfat çözeltisine ekleyerek 1 saat kaynatıyoruz. cam şişede muhafaza edip soğuduktan sonra kullanabiliriz.

Bu formulasyonda,kendi çalışma şartlarınıza göre, deişiklikler yapabilir daha da geliştirilebilirsiniz.Çalışmalarımın size de rehberlik etmesi dileğiyle... 

Formulasyonun bu işin sadece bir parçası olduğu ve bu çalışmayı yaparken gözardı edilmemesi gereken pek çok önemli nokta olduğu unutulmamalıdır. Diğer pek çok konu ise daha sonraki yazılarımın konusu olacak...

TOPRAKSIZ TARIM BESİN ÇÖZELTİNİZİ HAZIRLAMADAN ÖNCE BİLMENİZ GEREKENLER

Bu yazımda,topraksız tarım yapmakta kullanacağınız çözeltiyi hazırlamadan önce bilmeniz gereken en temel bilgilerden bahsedeceğim.

Öncelikli olarak, bitki gelişimine etki eden, makro, ikincil ve mikro elementler vardır.

Bunları bu şekilde sınıflandırmamızın temel nedeni, makro elementlerin diğerlerinden daha önemli olduğu değil, sadece bitkinin makro elementleri miktar olarak daha fazla tükettiğindendir. Önem sıralaması diye ise birşey yoktur. Bitki gelişmek için tüm bu elementlere muhtaçtır. Bu unutmamamız gereken en önemli noktadır.





Makro elementleri aşağıdaki gibidir;

• Azot (N)
• Fosfor (P)
• Potasyum (K)

İkincil elementler ise şunlardır;

• Kalsiyum (Ca)
• Magnezyum (Mg)
• Kükürt (S)

Mikro elementleri ise şu şekilde sıralayabiliriz;

• Demir (Fe)
• Bor (B)
• Çinko (Zn)
• Bakır(Cu)
• Molibdat (Mo)
• Manganez (Mn)

Bu elementleri pek çok farklı kaynaktan elde edebllirsiniz. Kullanacağınız formulasyonu belirledikten sonra, elinizdeki kimyasalların tam formulasyonu bilmeniz gerekmektedir.Çünkü formulasonunuzdaki kimyasallar sizin kullanacağınız kimyasallardan farklı ise, bir dizi, kütle-mol hesaplamaları yapmanız gerekecek. 

Elinizdeki kimyasalların tam formulasyonu, kaç mol su içerip içermediğini bilmediğiniz,ya da göz ardı ettiğiniz takdirde, hesaplamanız tamamen yanlış olacak, çok heves ederek başladığınız çalışma hüsranla sonuçlanacaktır. Bu hesaplamaları yapabilme konusunda kendinizi yeterli görmüyorsanız, elinizdeki kimyasallara birebir uyan formulasyon kullanmanızı tevsiye ederim.

Hangi formulasyonu kullanırsanız kullanın, aceleci davranmayıp, sabırlı olduğunuz takdirde, istediğiniz neticeye ulaşacaksınız. 
doğanın cömertliği, sizi şaşırtacak.

Bu elementlerin ayrı ayrı bitki üzerindeki etkilerinden ise daha sonraki yazılarımda bahsedeceğim.

Bir sonraki yazımda ise, size ışık tutabilecek olan kendi topraksız tarım domates ütretimi çalışmamda kullandığım çözelti formulasyondan bahsedeceğim.