İKİNCİL ELEMENTLERİN (KALSİYUM, MAGNEZYUM, KÜKÜRT) BİTKİ GELİŞİMİ ÜZERİNE ETKİLERİ

Makro elementlerden sonra ikincil elementlerin de bitki gelişimi üzerine etkisini inceleyelim...


KALSİYUM 

Kalsiyumun  bitkilerde taşınması pasif olarak gerçekleşir ve enerji gerektirmez. Ksilem yani odun borularıyla suyla birlikte taşınır. Doğrudan terleme hızıyla orantılıdır. Bundan dolayı, yüksek nem, soğuk ve düşük terleme hızı kalsiyum eksikliğine sebep olabilir. Tuzluluğun artması da suyun taşınmasını azaltacağından, kalsiyum eksikliğine sebep olabilir.
Kalsiyum eksikliği ilk önce genç yapraklar ve meyvelerde kendini gösterir çünkü buralarda terleme hızı çok düşüktür.

Öncelikle bitkiler için kalsiyum neden bu kadar önemlidir?

Çünkü Kalsiyum;

• Diğer elementlerle birlikte metabolik proseslere katılır
• Enzimatik ve hormanal proseslere katılır
• Hücre duvarı kalınlığı ve dayanıklılığını artırır
• Isı stresine karşılık bitkiyi korur
• Protein oluşumunda rol oynayan nitratların indirgenmesini sağlar
• Hücre duvarı dayanıklılığını arttırararak bitkiyi hastalıklara karşı korur
• Yüksek kalite meyve veriminde hayati rol oynar

Bitkide Kalsiyum Eksikliğine Nasıl Meydana Gelir ?

•  Ya topraktaki düşük kalsiyum nedeniyle ya da su stresine bağlı olarak terleme hızının düşmesiyle kalsiyumun yeterli miktarda taşınamamasıyla meydana gelir 
• Yani bitkinizin üzerinde kalsiyum eksikliği görmenizdeki tek neden topraktaki kalsiyum eksikliği olmayabilir
• Örneğin seradaki çok yüksek nem oranı terleme hızını tamamen düşürmüş ve kalsiyumun taşınamamasına sebep olmuş olabilir

Kalsiyum Eksikliğinde;

• Genç yapraklarda kıvrılma ve deformasyon oluşur
• Yaprak uçlarında yanma görülür
• Düşük gelişme olur
• Meyvede hasar meydana gelir

Yukarıdaki resimlerde domates bitkilerin  yaprak ve meyvelerinde kalsiyum eksikliğinin etkileri görülmektedir.


Kalsiyum Fazlalığında;

• Demir manganez ve bor gibi mikro elementlerin emilimini azalır ve bu elementlerin eksikliklerinin yol açtığı semptomlar ortaya çıkar

MAGNEZYUM

Öncelikle bitkiler için magnezyum neden bu kadar önemlidir?

Çünkü Magnezyum;

• Klorofil atomunun merkezinde bulunur
• Klorofilin güneş enerjisini tutmasına imkan tanır ve fotosentez için gereklidir
• Yaprakların yeşil rengini alması için gereklidir
• Karbonhidrat metabolizmasında ve hücre membran stabilizasyonunda kullanılır

Magnezyum Eksikliğinde;

• İlk önce yaşlı yapraklarda klorofil eksikliği görülür ve daha sonra genç yapraklara doğru ilerler
• Yaprak damarları aralarında sararmalar görülür
• Fotosentetik ve enzimatik aktivitelerde düşüş görülür
• Uzun süren magnezyum eksikliklerinde yaşlı yapraklarda nekroz ve dökülmeler görülür
• Küçük ve odunsu meyve oluşur

Yukarıdaki bitkilerde, magnezyum eksikliğinin etkileri görülmektedir

Magnezyum Fazlalığında;

• Biraz fazla olması sorun yaratmaz  ancak aşırı yüksek olursa kalsiyumun taşınmasını inhibe eder ve aşırı tuzlu ortamdaymış gibi gelişim olmasına sebep olur, çok koyu renkli vegatatif gelişim ve kavruk büyüme görülür

KÜKÜRT

Öncelikle bitkiler için kükürt neden bu kadar önemlidir?

Çünkü Kükürt;

• Bazı aminoasitlerin ve koenzimlerin yapısında bulunur
• Protein sentezinde rol oynar

Kükürt Eksikliğinde;

• Azot eksikliğine benzer belirtiler meydana gelir, ancak kükürt eksikliğinde hassas olan genç yapraklardır
• Yapraklar açık yeşil ya da uçuk sarı renkte olur

Yukarıdaki resimde sağlıklı bir bitkinin yanına kükürt eksikliği görülen bir bitki yerleştirilmiştir.

Kükürt  Fazlalığında;

• Yapraklar beyazımsı yeşil renk alır
• Yaşlı yapraklarda kırmızı mor benekler oluşur

MAKRO ELEMENTLERİN (AZOT, FOSFOR,POTASYUM ) BİTKİ GELİŞİMİ ÜZERİNE ETKİLERİ

Eğer bitki yetiştirmekte başarılı olmak istiyorsanız, hele ki topraksız tarım gibi her elementin fonksiyonunun yansımasını çok net göreceğiniz bir teknikle çalışıyorsanız, her bir elementin nasıl etki ettiğini, eksikliginde, ya da fazlalığında nelere tanık olacağınızı bilmeniz gerekir.

Öncelikle MİNUMUM KANUNU'nu asla unutmamalısınız. Nedir bu kanun?
Bitkilerin büyümeleri, ihtiyaç duyduğu besin elementlerinden, toprakta en az bulunana bağlıdır.

Bu demek oluyor ki, pek çok ziraatçinin yaptığı gibi; toprak analiziniz elinizde olmadan, durmadan azot ve potasyumla gübreleme yapıyor olabilirsiniz, ancak toprakta fosfor çok az seviyedeyse, bitkininiz, verdiğiniz gübrenin, yalnızca fosfor miktarı kadar olan kısmını kullanacaktır.

Bunun neticesinde hem beklediğiniz verimi alamayacak, hem toprağı kirletmiş olacak, hem de maddi zarara uğramış olacaksınız.

Çok teknik detaya girmeden akılda kalıcı şekilde kısaca bu elementlere göz atalım.

AZOT

Oncelikle bitkiler icin azot neden bu kadar onemlidir?

Cunku azot;

• Proteinleri olusturan amino asitlerin temel yapi tasidir
• Genetik kodu tasiyan DNA'yi olusturan nukleik asitlerin bir komponentidir
• Karbonhidrat olusumunun yani fotosentezin bir parcasi olan ayni zamanda bitkilere yesil rengini veren klorofilin de bir komponentidir

Genç bitkiler yaşlı bitkilere oranla daha çok azot içerir. Bitkide yeni hücrelerin oluşumu için azot gereklidir. Ayrıca azot fosfor ve potasyumun kullanılmasını da ayarlar.

Azot eksikliğinde;

• Bitki büyümesi yavaşlar
• Yapraklar koyu yeşil değil, açık yeşil renktedir
• Yaşlı yapraklarda sararma ve vaktinden önce dökülmeler başlar
• Kök gelişimi ve dallanması azalır
• Yapraklar küçülür
• Meyveler küçük olur
• Bitki küçük kalır
• Sürgün sayısı ve boyu azalır

Azot fazlalığında;

• Yapraklar koyu yeşil olur
• Bitkinin yeşil kısımlarında iyi gelişim
• Zayıf kök gelişimi
• Çiçeklerde ve meyvelerde dökülme

Yukarida topraksız tarımla yetiştirilen iki domates bitkisinden sağda olanında , azot eksikliği mevcuttur.


FOSFOR

Oncelikle bitkiler icin fosfor neden bu kadar onemlidir?

Cunku fosfor;

• Pek çok biyokimyasal reksiyonda katalist görevi görür
• DNA ve RNA'nın komponentidir
• ATP' nin ise hayati komponentidir

Fosfor;

• Kök gelişimini hızlandırır ve güçlendirir
• Çiçek ve tohum oluşumunu geliştirir
• Daha dengeli ve erken hasat imkanı sağlar
• Ürün kalitesini arttırır
• Hastalıklara karşı dayanıklılığı arttırır

fosfor  eksikliğinde;

öncelikle fosfor eksikliğini teşhis etmek azot ve potasyuma göre daha zordur. meyvede belirgin bir etkisi yoktur. yaşlı yapraklar genç yapraklardan daha önce etkilenir.

• Bitki cılız kalır
• Hasat gecikir
• Yaprak gelişimi azalır ve erken dökülür
• Kök ve gövde büyümesi geriler, çiçeklenme azalır
• Domates bitkisinde, genç yaprakların altlarında morumsu renk görülürken, mısırda ise yaprak kenarlarında morumsu renk görünür

Yukarıdaki resimde mısır bitkisinde,fosfor eksikliği görülmektedir

fosfor fazlalığında;

• Doğrudan potasyum fazlalığından olmasa da, potasyum fazlalılığında olan, bakır çinko gibi mikro elementlerin tutulmalarıyla ilgili sorunlar ortaya çıkar
• yaprak kenarlarında önce sarı sonra kahverengi -kırmızı beneklenmeler ve dökülmeler görülür

POTASYUM

Oncelikle bitkiler icin potasyum neden bu kadar onemlidir?

Cunku potasyum;

• Bitkide istikrarlı gelişim için gereklidir
• Ürün verimini arttırır
• Bitki gelişiminde görev yapan enzimleri geliştirir
• Selülozu oluşturur
• Fotosenteze yardım eder
• Bitkinin protein içerğini arttırır
• Tane ve yeterli meyve büyüklüğünü sağlar
• Meyve sertliği ve dayanıklılığı sağlar
• Su kullanım etkinliğini arttırır
• Kuraklıkta, su stresine dayanımı arttırır

potasyum eksikliğinde;

• Eksiklik önce yaşlı yapraklarda daha sonra genç yapraklarda kendini gösterir
• Önce bitkinin en alttaki yapraklarında görülür dha sonra yukarılara doğru ilerler
• Yaprak kenarlarında sararma görülür.
• Meyve oluşumu yavaşlar
• Kök  gelişimi zayıflar
• Bitki susuzluğa, su stresine, yüksek ve düşük sıcaklıklara karşı daha dayanıksızdır.
• Hastalıklara karşı daha dayanıksızdır

Yukarıdaki resimde potasyum eksikliği görülmektedir.

Potasyum fazlalığında;

• Aşırı miktarları bitki tarafından  pek absorbe edilmemektedir fakat, yüksek miktarda olması, magnezyum, mangan, çinko ve demir  eksikliğine neden olmaktadır