DEMİR VE MİKRO ELEMENTLERİN BİTKİ GELİŞİMİ ÜZERİNE ETKİLERİ

DEMİR

DEMİR EKSİKLİĞİNDE

• Bitkilerdeki demir eksikliğinin en belirgin belirtisi yaprak damarları yeşil kalmak koşuluyla, yaprağın diğer kısımlarının sararmasıdır. Aşağıdaki resimlerde bunu net bir şekilde görebilirsiniz
• Bazı bitkilerin yapraklarında kahverengi nekrozlar görülebilir
• Çok şiddetli eksiklerde yaprak damarlarında da sararma, hatta yeni çıkan yapraklarda hiç klorofil olmadığından beyaz olması söz konusu olabilir
• Magnezyum eksikliğiyle karıştırmamamanın püf noktası ise; magnezyum eksiliğinin yaşlı yapraklada, demir eksikliğinin ise genç yapraklarda sürgün uçlarında görülmesidir

DEMİR FAZLALIĞINDA

• Demir fazlalığı pek görülen bir durum değildir ancak; bazı bitkiler köklerinden asit salgılayarak toprağın PH'ını düşürürler ve demirin fazla emilmesine yol açarlar
• Böyle durumlarda yaprakların rengi bronza döner ve noktalı bir hal alır. Aşağıdaki resimlerde demir fazlalığının bitki yaprakları üzerine etkisi göreilirsiniz

ÇİNKO

ÇİNKO EKSİKLİĞİNDE

• Bitkilerde çinko eksikliği yapraklar arası kloroz şeklinde görülür. Damarlar yeşil kalırken, damar araları sarıya hatta beyaza döner
• Çinko eksikliği yaşlı yapraklarda kendini gösterir
• Yapraklar seyrekleşir, tomurcuklar sayısı azalır veya tamamen yok olur, bazı tomurcuklar açılmadan kalır
• Meyve agaclarındaki tipik belirtisi ise daralmış küçük yapraklar ve rozet oluşumudur
• Aşağıdaki bitki yapraklarında çinko eksikliği görülmektedir

ÇİNKO FAZLALIĞINDA

• Bitkilerde çinko fazlalığı büyüyemeyen kıvrılan genç yapraklara ve  kloroza  daha sonra da bitkinin ölümüne sebep olur
• Aşağıdaki resimde, sol taraftaki yapraklar normal seviyede çinko varlığında gelişen yapraklar, sağ taraftakiler ise aşırı miktarda çinko durumunda gelişen yapraklardır

BAKIR

BAKIR EKSİKLİĞİNDE

• Bitkilerdeki bakır eksikliği pek görülmemekle birlikte, görüldüğünde genç yapraklarda kendini gösterir
• Bu yapraklarada grimsi yeşil renk hatta beyazlaşma ve solma görülür
• Meyve ağaçlarında dalların uç kısımlarında kurumalar olur
• Tahıllarda yaprak uçları beyazlaşır, yaprak küçülür, eksiklik sürekli olursa başak oluşmaz
• Genaratif gelişimi vegatatif gelişime göre daha çok etkiler
• şağıdaki resimlerde bitki yapraklarında bakır eksikliğinin etkileri görülmektedir

BAKIR FAZLALIĞINDA

• Bitkilerdeki bakır fazlalığı klorozo neden olur, bitki yaprakları önce açık yeşil sonra kahverengiye döner ve bu yapraklar daha sonra dökülür
• Ayrıca molibden alımını olumsuz etkiler
• Aşağıdaki resimlerde bakır fazlalığının bitki yarakları üzerine etkisi görülmektedir

BOR

BOR EKSİKLİĞİNDE

• Bor eksikliği kendini bitkinin genç kısımlarımda özellikle çiçeklerde gösterir
• Bitkinin büyüme noktalarında duraklama, uç büyüme noktalarında ve çiçeklerde zararlar meydana gelir,tohum oluşumunda aksamalar görülür
• Yapraklarda violetleşme ve şekilsel bozukluklar oluşur
• Meyve ve yumru içlerinde kahverengileşme oluşur
• Aşağıdaki resimlerde bor eksikliğinin etkileri görülmektedir

BOR FAZLALIĞINDA

• Yaprak kenarları kıvrılır ve ölür
• Aşağıdaki resimde bor fazlalığının bitki yaprakları üzerindeki etkisi görülmekedir

MANGANEZ

MANGANEZ EKSİKLİĞİNDE

• Yapraklarda kahverengi lekeler ve dökülmeler görülür
• Tahıllarda yapraklarda beyaz gri lekelenmeler ve kloroz oluşumu
• Aşağıdaki resimlerde mangan etkisinin bitki yaprakları üzerine etkisi görülmektedir

MANGANEZ FAZLALIĞINDA

• Manganez fazlalığı demir eksikliğine neden olur
• Demir eksikliğinde görülen semptomlar görülür
• Aşağıdaki resimlerde manganez eksiliğinin bitki gelişimine etkileri görülmektedir

MOLİBDEN

MOLİBDEN EKSİKLİĞİNDE

• Eksikliğinde toprak kaynaklı hastalıklar bitkide daha kolay ilerler
• Şiddetli sararma ve cüceleşme görülür
• Çiçekler solar, bitki boysuzlaşır
• Klorofil miktarı azalır, gelişme zayıflar
• Aşağıdaki resimlerde molibden eksikliğinin etkileri görülmektedir

 

MOLİBDEN FAZLALIĞINDA

• Pek görülen bir durum değildir

TOPRAKSIZ TARIM DOMATES ÜRETİMİNDE KULLANDIĞIM FORMULASYONLAR (HYDROPONIC TOMATO PRODUCTION NUTRIENT SOLUTION RECIPE)

Bu yazımda daha önce sizlerle paylaşmış olduğum,"Serada Küçük Ölçekli  Toprakraksız tarım Domates Üretimi" çalışmamda kullanmış olduğum, çözelti formulasyonu hakkında bilgi vermek istiyorum.

Çalışmalarımda pek çok kaynaktan faydalanmış olsamda temel kaynağımı oluşturan "Hoagland's solution" ve "Arizona üniversitesinin" bu alanda oldukça açıklayıcı ve detaylı olan çalışması benim için temel oluşturdu. 

Fidelerin seradaki yerlerine dikiminden, domateslerin  ilk meyveyi vermesine kadar vegatatif büyüme evresini destekleyen, 1. formulasyonu, meyve görüldükten sonra ise meyve oluşumunu destekleyen, 2. formulasyonu kullandım.

Kovalardaki çözelti hacmi azaldıkça, ilk iki seferinde daha önceden hazırlamış olduğum stok çözeltisinden takviye yaptım, daha sonrasında ise kovalardaki çözeltiyi tamamen değiştirerek, eksilen kısmı yenilemiş oldum. Daha tutarlı sonuç almak istediğinizde ise, elementlerin miktarlarını teker teker belirlemek, çok yüksek maliyetli laboratuvar gerektirse de, daha basit bir yöntem olan, elektrik iletkenliği takibi ile çalışabilirsiniz. 

Bu yöntemi kullanmak isterseniz;ilk başta çözelti hazırlamakta kullandığınız suyun iletkenliği ve hazırladığınız,  bitki besini çözeltinizin iletkenliğini ölçersiniz. Zamanla bitki tarafından kullanılan kimyasallar çözeltiden eksildikçe, besin çözeltinizin iletkenliği de azalacaktır. Birebir matematiksel sonuçlar vermese de bu yöntem, çalışmalarınızda sizi bir adım öteye taşıyacaktır.

Çözeltiyi hazırladığınız suyun sertliğinin yüksek olmamasına dikkat edin. Çünkü yüksek sertlikli sular, kimyasallarınızın çözünürlüğünü azaltıp, çalışmalarınızı riske atabilir.

Benim çalışmalarımda kullandığım formulasyonlar şu şekildedir;

1. FORMULASYON (Son Hacim 1000 LT Olacak Şekilde)

500 gr magnezyum sülfat (MgSO4.7H2O

228,3 gr mono amonyum fosfat (NH4H2PO4)

400 gr potasyum nitrat (KNO3)

100 gr potasyum sülfat (K2SO4)

500 gr kalsiyum nitrat (Ca(NO3)2.4H2O)

1 lt şelatlanmış demir çözeltisi(içerisinde 4 gr demir sülfat içeren)

0,38 gr asit borik (H3BO3)

0,77 gr manganez sülfat (MnSO4.4H2O)

0,22 gr çinko sülfat(ZnSO4.7H2O)

0,08 gr bakır sülfat (CuSO4.5H20)

0,02 gr amonyum molibdat ((NH4)6.Mo7o24.4H20)

2. FORMULASYON (Son Hacim 1000 LT Olacak Şekilde)

500 gr magnezyum sülfat (MgSO4.7H2O

228,3 gr mono amanyum fosfat (NH4H2PO4)

400 gr potasyum nitrat (KNO3)

100 gr potasyum sülfat (K2SO4)

680 gr kalsiyum nitrat (Ca(NO3)2.4H2O)

1 lt şelatlanmış demir çözeltisi(içerisinde 4 gr demir sülfat içeren)

0,38 gr asit borik (H3BO3)

0,77 gr manganez sülfat (MnSO4.4H2O)

0,22 gr çinko sülfat(ZnSO4.7H2O)

0,08 gr bakır sülfat (CuSO4.5H20)

0,02 gr amonyum molibdat ((NH4)6.Mo7o24.4H20)

ŞELATLANMIŞ DEMİR ÇÖZELTİSİNİN HAZIRLANIŞI;

Demir elementini çözünebilir olarak ancak şelatlayarak kullanabiliriz. Bunun nedeni; eğer demir sülfatı direkt olarak suda çözerek kullanmaya çalışırsanız, demir elementinin büyük kısmı oksit oluşturur, bu da demirin, suda çözünürlüğünün çok az olması, bitkinin bunu kullanamaması demektir. Bunun için demirin suda çözünür formu olan şelat hazırlamalıyız. Onu da şu şekilde hazırlıyoruz,

ŞELATLANMIŞ DEMİR ÇÖZELTİSİ (Son Hacim 1 LT Olacak Şekilde)

4 gr demir sülfat (FeSO4.7H20)

8 gr Triplex III NaEDTA

• 500 ml saf suda 4 gr demir sülfatı çözüyoruz.

• 500 ml saf suda 8 gr triplex III EDTA'yı çözerek kaynatıyoruz.

• Sıcak EDTA çözeltisini demir sülfat çözeltisine ekleyerek 1 saat kaynatıyoruz. cam şişede muhafaza edip soğuduktan sonra kullanabiliriz.

Bu formulasyonda,kendi çalışma şartlarınıza göre, deişiklikler yapabilir daha da geliştirilebilirsiniz.Çalışmalarımın size de rehberlik etmesi dileğiyle... 

Formulasyonun bu işin sadece bir parçası olduğu ve bu çalışmayı yaparken gözardı edilmemesi gereken pek çok önemli nokta olduğu unutulmamalıdır. Diğer pek çok konu ise daha sonraki yazılarımın konusu olacak...

TOPRAKSIZ TARIM BESİN ÇÖZELTİNİZİ HAZIRLAMADAN ÖNCE BİLMENİZ GEREKENLER

Bu yazımda,topraksız tarım yapmakta kullanacağınız çözeltiyi hazırlamadan önce bilmeniz gereken en temel bilgilerden bahsedeceğim.

Öncelikli olarak, bitki gelişimine etki eden, makro, ikincil ve mikro elementler vardır.

Bunları bu şekilde sınıflandırmamızın temel nedeni, makro elementlerin diğerlerinden daha önemli olduğu değil, sadece bitkinin makro elementleri miktar olarak daha fazla tükettiğindendir. Önem sıralaması diye ise birşey yoktur. Bitki gelişmek için tüm bu elementlere muhtaçtır. Bu unutmamamız gereken en önemli noktadır.





Makro elementleri aşağıdaki gibidir;

• Azot (N)
• Fosfor (P)
• Potasyum (K)

İkincil elementler ise şunlardır;

• Kalsiyum (Ca)
• Magnezyum (Mg)
• Kükürt (S)

Mikro elementleri ise şu şekilde sıralayabiliriz;

• Demir (Fe)
• Bor (B)
• Çinko (Zn)
• Bakır(Cu)
• Molibdat (Mo)
• Manganez (Mn)

Bu elementleri pek çok farklı kaynaktan elde edebllirsiniz. Kullanacağınız formulasyonu belirledikten sonra, elinizdeki kimyasalların tam formulasyonu bilmeniz gerekmektedir.Çünkü formulasonunuzdaki kimyasallar sizin kullanacağınız kimyasallardan farklı ise, bir dizi, kütle-mol hesaplamaları yapmanız gerekecek. 

Elinizdeki kimyasalların tam formulasyonu, kaç mol su içerip içermediğini bilmediğiniz,ya da göz ardı ettiğiniz takdirde, hesaplamanız tamamen yanlış olacak, çok heves ederek başladığınız çalışma hüsranla sonuçlanacaktır. Bu hesaplamaları yapabilme konusunda kendinizi yeterli görmüyorsanız, elinizdeki kimyasallara birebir uyan formulasyon kullanmanızı tevsiye ederim.

Hangi formulasyonu kullanırsanız kullanın, aceleci davranmayıp, sabırlı olduğunuz takdirde, istediğiniz neticeye ulaşacaksınız. 
doğanın cömertliği, sizi şaşırtacak.

Bu elementlerin ayrı ayrı bitki üzerindeki etkilerinden ise daha sonraki yazılarımda bahsedeceğim.

Bir sonraki yazımda ise, size ışık tutabilecek olan kendi topraksız tarım domates ütretimi çalışmamda kullandığım çözelti formulasyondan bahsedeceğim.